Borsada ve Kriptoda 7 Eşsiz Psikolojik Hile
Öncelikle borsa psikolojisinden ne anladığımızı netleştirmeliyiz. Warren E. Buffet gibi borsa milyarderlerinin gerçek değer analizleri dışında en büyük silahı, insan psikolojisinin finansal piyasalar üzerindeki etkilerini bilmeleridir. Ne yazık ki insan, duygularından bağımsız hareket edemeyen bir varlıktır. Borsada duygularınızla hareket etmek, yapabileceğiniz en basit ama en yaygın hatalardan biridir. Bir yatırımcı analitik olarak, duygularından tamamen bağımsız düşünmelidir, aksi takdirde hisse senedi piyasası, duygusal yatırımcının parasının duygusuz ve sabırlı yatırımcılara akışına yardımcı olacaktır. Warren E. Buffet'ın dediği gibi, "Borsa sabırsızlardan sabırlılara para transfer eden bir araçtır." Bu yazıda bunun ötesine geçeceğiz ve insan psikolojisinin borsa üzerindeki etkilerini nasıl paraya çevirebileceğimizi inceleyeceğiz. Paramızı kendi psikolojimizden korumanın ötesinde, diğer yatırımcıların sabırsızlık, heyecan, öfke, açgözlülük ve diğer duygularından borsada arta kalan para ve hisse senedi yığınlarına saldıracağız. SORUMLULUK REDDİ: Bu makaledeki her şey piyasa psikolojisine dair kişisel bir değerlendirmedir ve yatırım tavsiyesi değildir.
![Borsada ve Kriptoda 7 Eşsiz Psikolojik Hile](https://gofth.com/uploads/images/2021/08/image_750x_610611f537b79.jpg)
1. Piyasa Oynaklığı Psikolojisi
❝Dalgalı denizler heyecanlı denizcileri yutar.❞
Borsadaki yüksek oynaklık, yatırımcıların psikolojik olarak varlığın fiyatının belirsiz olduğuna karar verdiklerinin bir işaretidir. Bitcoin ve kripto para piyasaları gibi hızlı değişen piyasalarda, fiyat hareketini ve trend yönünü etkileyen nesnel finansal faktörlerin yerini genellikle subjektif psikolojik faktörler alır. Alıcı ve satıcıların yatırım planlarında korku gibi psikolojik faktörlerin etkisine karşı pazar araştırması, işletmenin gerçek değeri, rekabet analizi geri plana düşer. Beklentiler, sürü psikolojisi ve hacim etkisini arttırır. Bütün bunlar teknik analize giden yolu açar. Bu dönemde kar etmek istiyorsanız ekranda kalmalı, haberlerden insanların nabzını sık sık dinlemeli, beklentilerini önceden tahmin etmeli ve Fibonacci kanalı gibi teknik analiz araçlarını kullanmaktan çekinmemelisiniz. Trend analizi ve Elliott Dalga Teorisi, değişken bir piyasanın psikolojik faktörlerine karşı nereden alınıp satılacağına karar vermek için harika yöntemlerdir. Fiyat belirsizliklerinde yatırımcıların RSI, MACD, Stokastik RSI, Bollinger bantları gibi göstergelere düşkün olduğunu unutmamalısınız. Bir yatırımcı olarak korku ve açgözlülüğün, piyasaların hareketlendiği bir dönemde, kaybetmenize neden olacağını unutmayın.
2. Balina(Zengin Kodoman) Hareketi Psikolojisi
❝Derin ve karanlık okyanusta balinalar devasa dalgalar yaratır.❞
Olumlu veya olumsuz bir fiyat değişimi uzun süre devam ederse, varlığın yatırımcıları gittikçe gerilir ve insan psikolojisi açısından kitleler için risk yönetimi zorlaşır. Bu nedenle trendler sonsuza kadar sürmez çünkü hem finansa hem ekonomiye hem de piyasa psikolojisine dayalı tükenebilir yakıtları vardır. Trendler ne kadar uzun olursa, okyanus o kadar derin olur. Balinalar (zengin yatırımcılar) güçlü etkiler yaratmaya başlar. Balina etkisi, psikolojik olarak gergin yatırımcının uzun trendin sonunda hareket ederken ki tek dayanağı haline gelir. Trendler zamana yayıldıkça büyük ve ani, pozitif ve negatif fiyat değişiklikleri meydana gelir. Yani trend uzadıkça sakinleşmelisiniz. Balinalar hisse senetlerini ya da kripto fiyatlarını etkileyene kadar tetikte olmalısınız. Uzun trendlerin, açgözlülük veya korku gibi tehlikeli unsurları dahil etmeden risk alabileceğiniz güvenli yerlerden biri olmadığını bilmelisiniz. Bu riski almaya kararlıysanız, balina hareketinde ilk hareket edenlerden veya en sabırlılardan biri olmalısınız.
Balina hareketi nasıl tahmin edilir?
Balinaların o kadar piyasanın, hisse senedinin ve yatırım fırsatının arasından (örneğin faiz), bir trend çöküşü yaratmak için sizin hissenizi ya da kripto paranızı seçmesine neden olan nedir? Dünya ekonomisinin durumu (örneğin, covid-19 gibi küresel değişimler balina davranışlarını ve dolayısıyla tüm dünya finans piyasalarını etkiler), faiz oranları, FED'in faiz kararları, kârsız veya kârlı hale gelmiş işletmeler, klasik iş yatırımları ve sermaye yönetimindeki zorluklar balina hareketini tetikleyen etkenlerden bazılarıdır. Balinaların objektif piyasa araçlarını kullandığı ve insan psikolojisinden (teknik analiz gibi) bağımsız hareket ettiği unutulmamalıdır. Bu nedenle dünya ekonomisinin durumunu takip etmeyen, haberleri dinlemeyen, faiz oranlarındaki değişiklikleri incelemeyen, iş fırsatları hakkında araştırma yapmayan, Eurobond ve dolarbond gibi yatırım araçlarını takip etmeyen yatırımcılar, finansal piyasalardaki trendlerin çöküşünün hatta boğa piyasasından ayı piyasasına geçişin rastgele olduğunu düşünür.
3. Psikolojik Stoplar ve Limitler
❝En yaygın yatırım mekanizması duygulara güvenmektir.❞
Bir varlığa yatırım yapmak ve değer atfetmek, yatırımcının zihninde istem dışı bilinçaltı psikolojik beklentileri beraberinde getirir. Bu noktada insan psikolojisi alternatif senaryolar oluşturmaya başlar, bilinçaltında bu senaryolardan alım satım planları oluşturur ve nerede duracağına karar verir. Bu kararlar sonucunda somut olarak var olmayan ancak etkisi fiyatlarda ve piyasanın oynaklığında hissedilen psikolojik stoplar ve limitler oluşur. Finans ve ekonomiden bağımsız olarak hisse senetlerine ve yatırımlara, olumlu olumsuz etkileri olan bu görünmez stop ve limitler, teknik analiz ticaretinde destek ve direnç denilen seviyelerin birçoğunun yanı sıra birçok trend kanalını da oluşturur. Burası çok ilginçtir ki, oynak bir piyasada, bu psikolojik stoplar ve limitler, piyasayı somut stoplardan ve limitlerden daha fazla etkiler.
4. Psikolojik Fiyat
❝Her şeyin bir fiyatı vardır ve eksiksiz herkesin kafasında da fiyat vardır.❞
Bir varlığı alma düşüncesi, o varlığın psikolojik değeri ile birlikte ortaya çıkar. Varlığın fiyatı psikolojik değerinden düşükse satın alma ve varlığın fiyatı psikolojik değerinden yüksekse satma eğiliminde olursunuz. Olur da, traderların kafasındaki ortalama psikolojik değeri tahmin edebilirseniz, kitlelerin şu anda satmaya mı yoksa almaya mı meyilli olduğunu görebilirsiniz. Güzel ama nasıl tahmin edebilirsiniz ki? Alıcıların ve satıcıların kafasındaki ortalama fiyat, oynak piyasalarda mevcut trendden bir önceki trendin uzunluğu, o trenddeki ortalama fiyatla beraber göz önüne alınarak belirlenir. Durgun piyasalarda ise mevcut trendin ortalama fiyatına ve o trendin uzunluğuna göre yeni bir ortalama fiyat psikolojik fiyat olarak yatırımcıların zihinlerinde belirir. Her iki senaryoda da trendin uzunluğu psikolojik fiyata olan güveni belirler. Trend bir yükseliş trendiyse, trader zirveleri psikolojik fiyat olarak görme eğilimindedir. Trend bir düşüş trendiyse, trader trenddeki ortalama fiyatı psikolojik fiyat olarak görme eğilimindedir. Genel olarak bu davranış, insan psikolojisinde açgözlülük ve korkuya karşı geliştirilen psikolojik bağışıklığın bir sonucudur. Bu nedenle alış ve satış trendleri çoğu zaman birbirini bir üst trend ile takip eder. Beyin, verileri duygulara dayalı tuttuğu için psikolojik fiyatı tam olarak bilmek çok zor olsa da, ani değişiklikler ve akılda kalıcı seviyeler psikolojik fiyatı yeni seviyelere manipüle eder.
5. Psikolojiye Dayalı Uyumsuzluklar
❝Tutarsız durumlar tutarlı kazananlar yaratır.❞
İnsanlar bir şeyler planlandığı gibi gitmediğinde ne yapar? Fiyatın göstergelerden ve indikatörlerden sapması durumunda yatırımcılar mevcut yaklaşımlarını değiştirirler. Peki nasıl değiştiriyorlar? Çoğu trader, uyumsuzlukları mevcut trendin zayıflaması olarak yorumladığı için, mevcut yaklaşımlarının tam tersini ve diğer faktörleri birincil önceliği haline getirir. Bu yaygın davranış, mevcut trendin gerçekten zayıflamasına ve hatta yatırımcıların eski beklentilerinin tam tersi olan yeni beklentilerinin gerçeğe dönüşmesine neden olur. Piyasa araştırması ve gerçek değer analizinin yanı sıra insan psikolojisinden de faydalanarak hisse senetlerinden ve kripto para borsasından para kazanmak istiyorsanız, her koşulda olduğu gibi uyumsuzluklarda da insanlarla birlikte onların öncüsü olarak hareket etmelisiniz.
6. Yinelenen Örüntülerin Psikolojisi
❝Tarih tekerrürden ibarettir.❞
İnsan psikolojisi kalıplardan bağımsız olarak çalışamaz. İnsan zihni istemeden sürekli örüntüleri, özellikle tekrarlayan örüntüleri arar. İnsan psikolojisi kalıpları sever. Dinlediğimiz müzikten borsada yaptığımız yatırımlara kadar örüntülerin çok büyük etkisi vardır. Yatırımcıların sezgileri, yaşananların kaçınılmaz olarak tekerrür edeceği düşüncesi etrafında şekillenir. Bu, grafikte tekrarlayan ancak farklılaşmış desenlerin oluşmasıyla sonuçlanır. Yatırımcılar tekrar etme eğilimindedir çünkü eski yatırımcılar (çoğu kazanandır) tekrar kazanmak ister ve yeni yatırımcıların ilkel psikolojik devreleri kabileye uyum sağlamak ister.
7. Psikolojik Balina Tuzakları
❝Bedava peynir fare kapanında olur.❞
Özellikle gün içi hareketlerde piyasayı manipüle edebilecek kadar zengin olan yatırımcılar, teknik analistlerin ve insan psikolojisinin piyasadaki sonuçlarını çok iyi biliyor. Bu yüzden birçok noktada yoğun alım satımlarla teknik analistleri ve heyecanlı yatırımcıları yakalamak için tuzaklar kuruyorlar. Yapay destek ve direnç kırılmaları, yapay trend bozulmaları, hatta yapay trendler! Yatırım yaparken hele ki daytrading yapıyorsanız(gün içi alım satım) sakin olmalısınız. Keskin çizgilere değil alanlara yaslanmalısınız. Hacme dikkat etmeli, hacmi olmayan fiyat değişikliklerini görmezden gelmelisiniz. Son olarak, kesinlikle yüksek hacimli ve köklü, hisse senetleri, kriptolar ve piyasalar seçmelisiniz. Açgözlülük ve korku, balina tuzakları için hayati bir yakıttır. Son mumun sönmesini beklemeyi kesinlikle unutmayın.
Bu sıralı liste gönderisinde, Gofth goftherlarından Gofther ; psikolojik stoplar, yatırım, trend, fiyat, psikolojisi, psikolojik fiyat, balina ve piyasa kavramlarını ele aldı, borsa odaklı daha fazla finans sıralı liste içeriği için aşağıda önerilen diğer alakalı gönderilere de göz atın.